Nhìn lại những studio đã đóng cửa trong năm 2009 (phần 1)

Shaba Games

Đóng cửa: 08/10/2009
Game phải chơi: Spider-Man: Web of Shadows

Thành lập năm 1997, Shaba Games được biết đến với tư cách là nhà phát triển game ở thể loại thể thao mạo hiểm. Các sản phẩm của Shaba Games ở thời kỳ đầu gồm Grind Session, Matt Hoffman’s Pro BMX, Razor Freestyle Scooter.
 

Khi được Activision mua lại vào năm 2002, Shaba Games vẫn tiếp tục với sở trường là những game thể thao mạo hiểm. Mọi chuyện chỉ trở nên xấu đi khi hãng được giao phát triển một tựa game ăn theo trên nền next-gen, đó là Spider-Man: Web of Shadows.

Trọng trách phát triển một tựa game ăn theo dường như là quá sức đối với Shaba Games, và với doanh số ảm đạm của Web of Shadows, Shaba Games đã phải lãnh đủ hậu quả. Vào ngày 08/10/2009, Activision tuyên bố đóng cửa studio này sau khi không thể tái cấu trúc hay sát nhập vào các studio khác dưới quyền của hãng.

3D Realms

“Đóng cửa”: 06/05/2009
Game phải chơi: Duke Nukem series, Shadow Warrior

Khi bạn đọc được bài viết này, có thể 3D Realms vẫn tồn tại độc lập, hay được mua lại bởi Take-Two, và khả năng xấu nhất có thể xảy ra là đóng cửa hoàn toàn. Khả năng thứ ba rất dễ xảy ra.

Thành lập vào năm 1987, 3D Realms là thương hiệu sau này của công ty phát triển và phát hành game Apogee Software. Vào thời điểm đó, Apogee Software tuân thủ hai mô hình phân phối sản phẩm là shareware và Apogee model. Với mô hình shareware, người sử dụng sẽ được cung cấp bản đầy đủ của trò chơi, và chỉ phải trả tiền nếu muốn được hỗ trợ tận tình bởi công ty. Mô hình này đã khiến Apogee Software thu được lợi nhuận rất ít, và họ chuyển sang một mô hình khác tiến bộ hơn, đó là Apogee model. Mô hình này là chia nhỏ game ra thành nhiều chương, và chỉ miễn phí chương đầu, người sử dụng sẽ phải trả tiền để mua toàn bộ các chương còn lại.
 

Cùng với mô hình kinh doanh này, Apogee Software đã rất thành công với thương hiệu Duke Nukem, và hãng đã quyết định thành lập thương hiệu mới 3D Realms vào năm 1994. Cái tên pháp lý Apogee Software dần dần cũng lui vào quên lãng.

Tuy nhiên, khi mà thời gian phát triển game ngày một được rút ngắn lại bởi sự ra đời của các bộ công cụ thiết kế (game engine) thì 3D Realms lại tỏ ra tụt hậu so với thời đại. Sản phẩm gần nhất được phát triển bởi 3D Realms là Duke Nukem 3D đã phát hành từ tận năm… 1996. Sau đó một năm, 3D Realms đã công bố về dự án tiếp theo Duke Nukem Forever nhưng cho đến giờ, nó vẫn còn đang trong vòng pháp lý luẩn quẩn giữa hãng và Take-Two. Từ đó đến nay, 3D Realms chỉ loay hoay phát hành các sản phẩm ăn theo và không tạo được dấu ấn đáng kể nào. Đến năm 2006, 3D Realms cuối cùng cũng phát hành Prey sau 11 năm gián đoạn.
 

Tấn bi kịch lớn nhất chỉ xảy đến với 3D Realms vào ngày 06/05/2009, trên diễn đàn của 3D Realms, xuất hiện ngay bên cạnh hình ảnh của nhóm phát triển Duke Nukem Forever là dòng chữ “Tạm biệt. Cảm ơn vì sự động viên và hỗ trợ của các bạn.”

Nhiều ngày sau, giám đốc điều hành 3D Realms đã xác nhận sự thật đau lòng này. 3D Realms giờ chỉ còn lại thương hiệu và một lá đơn kiện của Take-Two đang chờ sẵn. Trong suốt quãng thời gian phát triển dự án Duke Nukem Forever, 3D Realms đã phải chi một khoản tiền rất lớn, ước tính vào khoảng 12 triệu đô la, trong khi Take-Two đóng vai trò là nhà phát hành chỉ bỏ ra một khoản tiền nhỏ. Điều này đã khiến 3D Realms thâm hụt tài chính nghiêm trọng. Và bây giờ, hãng chỉ còn lại mỗi thương hiệu Duke Nukem, nhưng khả năng sẽ rơi vào tay Take-Two là rất lớn.

BottleRocket

Đóng cửa: 03/09/2009
Game phải chơi: Rise of the Kasai

Được thành lập bởi Jay Beard (người đứng đầu Sony San Diego trước kia), BottleRocket là một studio khá kín tiếng. Nhưng với uy tín sẵn có, Beard và các đồng nghiệp đã được Namco Bandai tin tưởng giao cho nhiệm vụ phát triển dự án Splatterhouse – một dự án remake tựa game kinh điển của những năm cuối thập niên 80.
 

Tuy nhiên, vào tháng 2 năm nay, Namco Bandai đã tuyên bố hủy bỏ dự án này vì hiệu suất làm việc kém hiệu quả của BottleRocket. Và sau đó, trong một email gửi trang Kotaku, Beard đã thừa nhận rằng sau 6 tháng cố gắng duy trì hoạt động, BottleRocket đã phải đóng cửa vào tháng 9 năm nay. Một số nhân viên của BottleRocket sau đó đã chuyển về làm việc cho Namco Bandai để tiếp tục giấc mơ còn dang dở.

GRIN

Đóng cửa: 12/08/2009
Game phải chơi: Ghost Recon Advanced Warfighter 1 & 2

Thành lập năm 1997, GRIN là một trong những nhà phát triển game độc lập sáng giá nhất của đất nước Thụy Điển. Thành công với những tựa game đua xe như Ballistics, Bandits: Phoenix Rising và đặc biệt là hai phiên bản của dòng game Ghost Recon thuộc thương hiệu Tom Clancy đã giúp tên tuổi của GRIN vươn cao.

Sau đó, hãng đã mở thêm các văn phòng và đặt trụ sở tại Gothenburg (Thụy Điển), Barcelona (Tây Ban Nha) và Jakarta (Indonesia), nâng tổng số nhân lực của hãng lên con số 250 người.
 

Tuy nhiên, thất bại đau đớn sau đó với Bionic Commando và đặc biệt là Terminator Salvation đã khiến GRIN chịu tổn thất nặng nề. Văn phòng ở Barcelona và Gothenburg đã phải đóng cửa vì khó khăn tài chính. Không lâu sau đó, vào ngày 12/08/2009, GRIN đệ đơn xin phá sản. Vài ngày sau, trang web chính thức của GRIN thông báo hãng đã đóng cửa.

Hiện nay, một vài cựu nhân viên của GRIN đã sáng lập ra Outbreak Studios. Studio này sẽ tập trung vào việc phát triển các game trên iPhone, web games, cũng như các game được tải về thông qua dịch vụ Xbox Live Arcade và PlayStation Network.

Factor 5

Đóng cửa: 14/05/2009
Game phải chơi: Star Wars: Rogue Squadron series

Được thành lập vào những năm cuối thập niên 80 của thế kỷ trước, danh tiếng của Factor 5 nổi lên nhanh chóng không chỉ bởi tài năng phát triển game mà còn bởi hãng này là đối tác quan trọng với Nintendo. Nhiều bộ công cụ hữu ích cũng như các phần mềm lớp giữa của Factor 5 dành cho các hệ máy Nintendo 64, GameCube đã được đánh giá rất cao về kỹ thuật cũng như khả năng thương mại hóa.

Tuy nhiên, vận xui đã đến với Factor 5 vào tháng 12 năm ngoái, nhà phát hành nắm giữ nhiều dự án quan trọng của hãng là Brash Entertainment đã tuyên bố đóng cửa vì lý do tài chính. Hệ lụy kéo theo đó là Factor 5 đã rơi vào một cuộc khủng hoảng thực sự và vào tháng 05/2009, Factor 5 tuyên bố đóng cửa.
 

Trên thực tế, Factor 5 Inc. đã đóng cửa nhưng Factor 5 GmbH có trụ sở tại Cologne, Đức vẫn tồn tại. Đích thân giám đốc điều hành Achim Mollar đã xác nhận điều này với báo giới và ông này vẫn đảm bảo được sự hợp tác với các đối tác trong những tháng tiếp theo.

Hiện tại, các cựu nhân viên của Factor 5 Inc. đang đệ đơn kiện 3 người đồng sáng lập công ty, vì đã từ chối trả lương hai tháng 11 và 12. Số tiền này ước tính lên tới 900.000 đô la. Tuy nhiên, lá đơn kiện này cũng đề cập đến một vấn đề khác thú vị hơn nhiều, đó là quyền sở hữu trí tuệ của Factor 5 đã được chuyển giao cho nhà phát triển Blue Harvest, và rồi đột nhiên nhà phát triển này lại đổi tên là White Harvest. Bản cáo buộc cho rằng Factor 5 và White Harvest chỉ là một, và Factor 5 đã có gian lận trong việc chuyển giao phiên bản mới của Star Wars: Rogue Squadron cho một công ty khác. Tuy nhiên, còn một chi tiết khác quan trọng hơn rất nhiều, đó là Factor 5 hiện đang nợ LucasArts Entertainment số tiền lên tới 4 triệu đô la!

Pandemic

Đóng cửa: 11/2009
Game phải chơi: Star Wars: Battlefront và Mercenaries series

Thực tế là thương hiệu Pandemic Studios vẫn chưa biến mất, nhưng hãng phát triển này đã không còn tồn tại. Pandemic được thành lập năm 1998 bởi các cựu nhân viên của Activision. Và sau những dự án game thành công, Pandemic cùng với BioWare (đều là công ty con của VG Holding Crop) đã được EA để mắt tới. Đến tháng 11 năm 2007, với một khoản tiền không hề nhỏ, ước tính lên tới 860 triệu đô la để sở hữu VG Holding Crop, Pandemic và BioWare đã chính thức trở thành một phần của EA.
 

Tuy nhiên, vào tháng 11 năm nay, trong những nỗ lực cơ cấu hóa chi phí, loại bỏ những tựa game không cần thiết, EA đã cắt giảm tới 1,500 nhân sự. Và sau đó EA đã xác nhận rằng Pandemic Studios đã chính thức đóng cửa, 228 nhân viên mất việc bao gồm cả những người đồng sáng lập Josh Resnick, Andrew Goldman, và Greg Borrud. EA chỉ giữ lại 35 nhân viên cốt cán để hỗ trợ dự án The Saboteur (mà game này đã phát hành) và phần tiếp theo của Mercenaries series, dự án Mercs Inc.